Gezonde slaapgewoontes ontwikkelen is op elke leeftijd essentieel voor onze algehele fysieke en mentale gezondheid. Dus hoewel we als volwassenen vaak aan beide kanten van de kaars branden, kunnen we wel stappen zetten om te voorkomen dat onze kinderen ons voorbeeld overnemen.

De hoeveelheid slaap die een kind nodig heeft verandert aanzienlijk naarmate ze ouder worden. Onderzoek toont aan dat een derde van de kinderen en tieners heeft last van slaapproblemen. Deze problemen worden in verband gebracht met mentale en gedragsproblemen, een verminderde aandacht en een hoger risico op aandoeningen zoals diabetes type 2 en obesitas. 

Als ouder kun je op veel manieren zorgen voor de beste slaap van je kind, en een goede slaaphygiëne is daar een belangrijk onderdeel van. We raden aan om een gezellige slaapkamer te creëren, schermtijd te beperken en dingen aan de slaapkamer toe te voegen die tot rust helpen komen, zoals een slaapklok met rustgevende geluidslandschappen en een slaaplamp die geleidelijk, natuurlijk licht nabootst.   

Hoeveel uur slaap is er nodig?

Hoeveel uur slaap hebben kinderen nodig? Onderzoek heeft aangetoond dat de hoeveelheid slaap verschilt per ontwikkelingsfase. De National Sleep Foundation adviseert het volgende per leeftijdsgroep. 

Pasgeborenen:
14-17 uur slaap per dag

12 maanden:
12-15 uur slaap per dag

1-2 jaar:
11-14 uur slaap per dag

3-5 jaar:
10-13 uur slaap per dag

6-12 jaar:
9-12 uur slaap per dag

13-17 jaar:
8-10 uur slaap per dag

Hieronder leggen we uit hoe dit per leeftijdsgroep is verdeeld over de dag.

Waarom slapen baby's zoveel?

In tegenstelling tot tieners en volwassenen reguleren baby's hun slaap meestal zelf. Pasgeboren baby's beginnen hun circadiaans ritme in de weken na de geboorte, en dat is waarom ze meer slaap nodig hebben dan elke andere leeftijdsgroep. Van dutjes is aangetoond dat ze het geheugen te versterken en er zijn aanwijzingen dat baby's die genoeg slaap krijgen beter in staat zijn om extra talen leren. 

Volgens onderzoek zijn deze zijn slaappatronen waargenomen die optimaal zijn in het eerste levensjaar van een baby.

10-12 weken:
17 uur slaap per dag

16 weken:
14-15 uur slaap per dag

6 maanden:
13-14 uur slaap per dag

12 maanden:
Verschuiven naar overwegend nachtelijke slaapgewoontes

Wanneer beginnen baby's de hele nacht door te slapen?

Als je net begonnen bent aan het ouderschap of dat binnenkort doet, vraag je je waarschijnlijk af wanneer je baby (en jij) eindelijk de hele nacht doorslapen. In de eerste 6 maanden, de slaap-waakcyclus van een baby verschuift van door honger gedreven naar circadiane ritme. Rond 9 maanden kan een baby doorgaans ongeveer 8 tot 10 uur slapen zonder te voeden.

Hoeveel slaap hebben te vroeg geboren baby's nodig?

Afhankelijk van hoe vroeg een baby vóór de uitgerekende datum wordt geboren, hebben ze meestal meer slaap nodig dan baby's die op tijd geboren worden. Hoewel te vroeg geboren baby's minder moeite hebben met inslapen, slapen ze in kortere periodes en profiteren ze veel van dutjes overdag. 

Wat te doen als je baby niet genoeg slaapt

Slaap is uiteraard essentieel voor de lichamelijke en cognitieve ontwikkeling van een baby, maar onderzoek toont ook aan dat het hun emotionele welzijn kan verbeteren. Baby's met een veilige emotionele band melden een betere slaapkwaliteit als baby. 

De meeste baby's kunnen 6 tot 8 uur aaneengesloten slapen met extra dutjes van 30 minuten tot twee uur rond de leeftijd van vier maanden. Dit loopt geleidelijk op tot 10 tot 12 uur aaneengesloten rond 6-9 maanden. Het is heel normaal dat baby's moeite hebben om de volledige 14-17 uur te halen, maar het is aan te raden om met je kinderarts te overleggen als dit aanhoudt. 

Eén tip om een baby te helpen zelf in slaap te leren vallen, is hem naar bed brengen zodra hij tekenen van slaperigheid vertoont (huilen, drukte maken of in de ogen wrijven) in plaats van te wachten tot hij al slaapt. 

Wat is de veiligste slaapomgeving voor baby's en peuters?

Baby's lopen in hun eerste levensjaar het grootste risico op wiegendood (SIDS). Door gezonde voorzorgsmaatregelen te nemen voor een veilige slaapomgeving, kunnen jij en je baby rustiger slapen. 

Drie veiligheidstips:

• Veilige slaaphouding: Het klinkt misschien tegenstrijdig, maar onderzoek toont aan dat baby's het veiligst op hun rug slapens om het risico op verstikking te verkleinen. Men denkt dat dit te maken heeft met de positie van de luchtpijp, waardoor vocht makkelijker kan afvloeien wanneer ze op hun rug liggen. 
• Overbodige extra's zijn niet nodig in de wieg: Een stevige, vlakke matras is het beste voor de wieg. Naast een hoeslaken wordt aangeraden om de wieg vrij te houden van dekens, kussens, ander beddengoed en speelgoed. 
• Deel de kamer de eerste 6 maanden: Op dezelfde kamer slapen kan het risico op wiegendood bij een baby met wel 50% verminderen.

Hoeveel slaap hebben peuters en oudere kinderen nodig?

Slaap is op elke leeftijd van groot belang, dus het is enorm nuttig om al vroeg een goede slaaphygiëne aan te leren. Peuters en oudere kinderen hebben minder slaap nodig dan baby's, maar hebben nog steeds ruim voldoende slaap nodig voor hun lichamelijke, cognitieve en emotionele ontwikkeling.

Peuters (1 tot 2 jaar)

Hoeveel slaap heeft een peuter nodig? Op de leeftijd van 1-2 jaar is 11-14 uur per dag in totaal ideaal. Dit kan grofweg worden verdeeld in 11 uur 's nachts en 2-3 uur dutjes. Actieve peuters vinden het soms lastig om tot rust te komen, of klimmen zelfs uit hun ledikant om bij jou te komen knuffelen. Anders dan bij baby's, bij wie samen slapen soms nodig is uit veiligheidsoverwegingen, wordt dit voor deze leeftijdsgroep afgeraden, omdat het later een lastige gewoonte kan zijn om af te leren.    

Kleuters (3 tot 5 jaar)

Hoeveel slaap heeft een kleuter nodig? Dit hangt sterk af van of ze nog overdag slapen, maar over het algemeen krijgen kinderen van 3 tot 5 jaar het grootste deel van hun dagelijkse slaap (10-13 uur) 's nachts. Dit is ook een uitstekende leeftijd om te beginnen met een gezonde slaaphygiëne, zoals tanden poetsen, minder schermtijd en een vaste bedtijd aanhouden. Uit één onderzoek bleek dat elk uur schermtijd werd gekoppeld aan latere bedtijden en minder totale slaap bij kinderen tussen de 2 en 5 jaar.

Schoolgaande kinderen (6 tot 12 jaar)

Hoeveel slaap heeft een kind op de basisschool nodig? Op de leeftijd van 6 tot 12 jaar is de ideale hoeveelheid slaap per nacht 9 tot 12 uur. Dit valt ook samen met het begin van de puberteit, die meestal rond het tiende levensjaar bij meisjes en het twaalfde bij jongens begint. Het grootste deel van hun slaap vindt 's nachts plaats, maar studies tonen aan dat een dutje kan gunstig zijn voor deze leeftijd, omdat de vroege stadia van de puberteit verstoringen en een mindere slaapkwaliteit kunnen veroorzaken.

Tieners (13 tot 17 jaar)

Hoeveel slaap heeft een tiener nodig? Idealiter zouden tieners van 13 tot 17 jaar moeten streven naar 8-10 uur slaap per nacht, maar uit onderzoek (en waarschijnlijk ook uit ervaring) weten we dat een op de vijf tieners minder dan zeven uur slaapt per nacht. 

Zorgen dat je tiener beter slaapt gaat verder dan het onderhandelen over een vaste bedtijd. Je weet vast al dat regels niet altijd enthousiast worden ontvangen door tieners. Een make-over van de slaapkamer kan bedtijd echter een stuk aantrekkelijker maken.