Twee identieke dagen. Op beide dagen schijnt de zon en zingen de vogels. Maar op de ene dag word je glimlachend wakker en voelt alles goed, terwijl op de andere dag het licht in je ogen prikt en het vogelgezang in je oren snerpt. Wat zou het verschil kunnen verklaren tussen je ervaring op ochtend 1 en ochtend 2? Het zou het verschil kunnen zijn in hoeveel REM-slaap je de nacht ervoor hebt gehad. Dus wat is REM-slaap nou precies, en waarom zou je je er druk om maken?
Wat is REM-slaap?
REM staat voor Rapid Eye Movement en is een van de factoren die bijdragen aan een goede nachtrust. REM is de meest actieve fase van de hele slaapcyclus, waarin "de ogen snel bewegen achter gesloten oogleden, en de hersenactiviteit bestaat uit kleinere, snellere golven, thetagolven genoemd, die lijken op de activiteit tijdens het wakker zijn."” REM-slaap kan meerdere keren per nacht optreden, telkens tot 90 minuten lang, en speelt een belangrijke rol bij dromen, geheugen, emotionele verwerking en een gezonde hersenontwikkeling. De voordelen van REM-slaap zijn onder meer een betere geheugenopslag, een rustgevendere nachtrust en een beter humeur.
Heb je ooit gedroomd dat je een situatie van die dag opnieuw beleefde? Misschien iets nieuws leren, zoals een dansje of een nieuwe schaakzet? Tijdens REM-slaap zet je brein deze nieuwe kennis en vaardigheden op een rijtje. Dit is de manier waarop je brein de betrokken stappen knipt, plakt en opslaat in je geheugen.
Hoe gedetailleerd zijn jouw dromen? Kun je de gelaatstrekken zien van iemand met wie je in gesprek bent? En de kleuren, zijn die levendig? Ook dat komt door REM-slaap. REM draagt bij aan hoe gedetailleerd en levendig een droom kan zijn. REM-slaap en dromen zijn fundamenteel met elkaar verbonden: hoe beter de slaapkwaliteit, hoe boeiender de droom vaak is.
Ken je de uitdrukking 'Ga niet boos naar bed'? Meestal is dit advies van relatietherapeuten of stellen die al jaren getrouwd zijn. Maar er is nog een context waarin dit opgaat: slaapkwaliteit. Tijdens REM-slaap neemt je brein de tijd om emoties te verwerken, waardoor je de situatie opnieuw kunt afspelen: wie wat zei, wat jij zei, wat jij zou moeten had moeten zeggen, enzovoort. Je ligt te woelen en te draaien. De volgende ochtend word je nog geïrriteerder en verfomfaaider wakker dan de avond ervoor. Had je je ergernissen juist geuit vóór het slapengaan, dan had je hersenen tijdens de REM-slaap je misschien echt kunnen helpen bij het oplossen van problemen. Dan was je de volgende dag wellicht uitgerust wakker geworden, met nieuwe inzichten.
Wat gebeurt er als je niet genoeg REM-slaap krijgt
Omdat je hersenen tijdens REM-slaap actief voor je aan het werk zijn om gebeurtenissen, emoties en nieuwe dingen te verwerken, heeft een slechte nachtrust behoorlijk wat gevolgen. Sterker nog, na verloop van tijd merk je de impact van minder slaap (en minder REM) mogelijk op de volgende manieren in je dagelijks leven:
- Moeite met concentreren overdag
- Vergeetachtigheid of een slecht geheugen
- Overmatige slaperigheid overdag
Op de lange termijn wordt chronisch slaaptekort in verband gebracht met gezondheidsproblemen zoals diabetes, depressie, obesitas en hart- en vaatziekten. Het belang van REM-slaap kan niet genoeg benadrukt worden, en het respecteren van dat belang is essentieel voor een gezondere, betere levensstijl.
Hoe krijg je meer REM-slaap
Als je deze lijst leest en jezelf herkent in deze symptomen, geen paniek. Je kunt het misschien omdraaien met een van de slaap-REM-edies (zie wat we daar deden!) die experts aanraden. Er is geen makkelijke manier om je REM-slaap specifiek te meten (de meeste slaaptrackers voor consumenten zijn daar niet erg nauwkeurig in), maar omdat REM-slaap 20-25% van je totale slaaptijd uitmaakt, is er wel een simpele manier om meer REM te krijgen: gewoon meer slaap in totaal.
Voor de best mogelijke nachtrust raden experts het volgende aan:
- Elektronica ongeveer een half uur tot 2 uur voor het slapengaan uitzetten.
- Storend licht en geluid buitensluiten.
- Slapen in een koele kamer.
- Hulp zoeken bij slaapapneu.
- Houd je aan een vast slaapschema om je lichaam te trainen in ontspannen en wakker worden.
En als wakker worden midden in de nacht ten koste gaat van die waardevolle REM-tijd, hebben we hier een paar slimme tips van Loftie over hoe je weer in slaap valt.
