Hoe komt het dat sommige mensen na een paar uur slaap op hun best presteren, terwijl een ander na een volledige nachtrust moeizaam door de dag heen komt? Dit komt doordat ieder van ons van nature op bepaalde momenten van de dag wakker of slaperig is. Dit heet een slaapchronotype en we vallen allemaal in een van de vier types of een mix daarvan. Wil je NU meteen weten welk type jij bent: Doe onze quiz en kom terug.

Wat zijn chronotypes?

Wat is een chronotype? Een chronotype hangt nauw samen met je circadiane ritme, oftewel je interne klok. Dit is het systeem dat bepaalt wanneer je lichaam van nature wil opfleuren in de ochtend en tot rust wil komen in de avond. Als je naar je dag kijkt, merk je misschien dat je op steeds dezelfde momenten van de dag alerter bent, productiever werkt of net dat beetje extra energie hebt voor je work-out. Vergelijk dat met een andere dag, waarop je precies dezelfde taken op andere tijdstippen probeert aan te pakken en je je in plaats van energiek juist volledig uitgeput voelt—dezelfde activiteiten, heel andere uitkomst.

Dit komt hoogstwaarschijnlijk door je chronotype. Als je weet welk type het meest bij jou past, kun je veel gerichter bepalen wat jouw piekmomenten voor productiviteit zijn. Zo kun je je taken zo indelen dat je jezelf de beste kans geeft op maximale productiviteit.

Waarom is het belangrijk om je chronotype te kennen?

Je chronotype herkennen heeft niet alleen invloed op je slaap, het kan ook veel belangrijke aspecten van je leven beïnvloeden. Dingen zoals eetlust, algehele energie, kerntemperatuur, werkproductiviteit, hoe je omgaat met andere mensen, en zelfs je optimale momenten om te vrijen, kunnen allemaal samenhangen met je chronotype. Dus als je elke nacht voldoende slaapt maar toch uitgeput wakker wordt, werk je waarschijnlijk tegen je chronotype in.

Als jij en je partner bijvoorbeeld verschillende chronotypes hebben, kan dat allerlei problemen veroorzaken, van gezondheid tot geluk. We weten dat slaap niet elk probleem kan oplossen (dromen mag), maar in dit geval kan de oplossing eigenlijk net zo simpel zijn als jezelf afvragen: "wat is mijn chronotype?"

Als je je chronotype begrijpt, krijg je meer inzicht in je gezondheid, slaap en eetgewoontes. Zo hebben avondchronotypes doorgaans een slaappatroon dat 2 tot 3 uur later ligt dan dat van ochtendchronotypes. Een overzichtsstudie onderzocht het verband tussen chronotype, voeding en metabolisme en ontdekte dat een avondchronotype samenhangt met een lagere inname van groenten en fruit en een hogere inname van alcohol, cafeïne, suiker en vet.

Een andere overzichtsstudie vond een verband tussen verschillende negatieve gevolgen voor de geestelijke gezondheid, zoals depressie, bij mensen met een voorkeur voor een avondchronotype, vergeleken met mensen die zich identificeren met een ochtendchronotype.

Chronotypes

Je kent waarschijnlijk termen als "ochtendmens" en "nachtbraker", maar onderzoek is steeds specifieker geworden in het definiëren van onze slaapvoorkeuren. Als het om chronotypes gaat, vallen mensen doorgaans in een van vier categorieën: de beer, de wolf, de leeuw en de dolfijn. Elk type staat voor een andere slaap-waakcyclus die je kan helpen je dag zo in te delen dat je productiviteit een boost krijgt. Er is steeds meer onderzoek naar de mogelijke verbanden tussen specifieke chronotypes en hun invloed op algeheel welzijn, maar ook naar hun mogelijke link met bepaalde stemmings- en gedragsstoornissen en lichamelijke en geestelijke gezondheid.

De beer

55% van de mensen valt in de categorie beer. Dit chronotype wordt meestal moeiteloos wakker met de zon en valt zonder veel problemen in slaap. Het schema van het beer-chronotype piekt in productiviteit voor 12.00 uur en neemt af tussen 14.00 en 16.00 uur.

De wolf

Wolven zijn de zelfverklaarde avondmensen. Ze krijgen het grootste deel van hun werk gedaan wanneer iedereen er al mee gestopt is. Het schema van een wolf-chronotype begint rond het middaguur wanneer ze wakker worden, met een piekmoment voor productiviteit tussen 12.00 en 16.00 uur en nog een extra energieboost rond 18.00 uur.

De leeuw

"Vroeg naar bed, vroeg uit de veren" typeert het leeuw-chronotype. Leeuw-chronotypes worden makkelijk wakker voor zonsopgang en presteren het best tot rond het middaguur. Ze staan erom bekend 's avonds gemakkelijk tot rust te komen, met een ideale bedtijd rond 21.00 of 22.00 uur.

De dolfijn

Als je een gevoelige slaper bent die moeite heeft om een vast schema aan te houden, dan ben je waarschijnlijk een dolfijn-chronotype. Dolfijnen raken snel uit balans door licht en geluid, maar een positief punt van het dolfijn-chronotype is dat hun piekmoment voor productiviteit tussen 10.00 en 14.00 uur ligt, wat meestal goed aansluit bij de ideale tijden om dingen gedaan te krijgen.

Kan ik mijn chronotype veranderen?

Chronotypes zijn genetisch bepaald en daardoor niet willekeurig te veranderen. Dat betekent dat, hoe je jezelf ook identificeert, dit je meest natuurlijke slaap-waaktoestand is. Je dagelijkse verplichtingen kunnen je dwingen om je daaraan aan te passen, maar je natuurlijke neiging blijft bestaan. Dat gezegd hebbende, kan je chronotype wel op natuurlijke wijze verschuiven naarmate je ouder wordt. Zo zie je vaak dat kinderen beginnen met een vroeg chronotype waardoor ze vroeg in slaap vallen en vroeg wakker worden, maar dat ze tijdens hun tienerjaren de neiging hebben te verschuiven naar een later chronotype, waarbij ze laat naar bed gaan en laat opstaan.

Hoe gebruik ik deze informatie?

Als je je chronotype herkent, kun je met je lichaam meewerken in plaats van ertegenin te gaan. We raden je aan om de ideale dagelijkse routine voor jouw chronotype uit te proberen en te kijken hoe je je daarbij voelt.

Heb je moeite om op een nieuw tijdstip wakker te worden of te slapen, probeer dan de temperatuur in je slaapkamer wat lager te zetten. Afhankelijk van waar jij in de waakcyclus valt, heb je misschien verduisterende gordijnen nodig om later te kunnen slapen, of juist lichtere gordijnen om je te helpen eerder wakker te worden. De Loftie Lamp bootst 's ochtends natuurlijk licht na en dimt 's avonds, zodat je geleidelijk kunt wennen. Wil je 's avonds schermvrij worden, dan is een andere optie om je telefoon in te ruilen voor de Loftie Wekker. Deze heeft rustgevende geluidslandschappen, meditaties en zelfs ademhalingsoefeningen om je te helpen ontspannen.

Luister naar je lichaam en let op eventuele veranderingen in je energie, eetlust, slaapkwaliteit en zelfs je relaties.

Oké, genoeg gepraat, ben ik nu een wolf of een beer? Doe de quiz.